Czym jest ortografia? Warto na początek przypomnieć etymologię tego słowa. Pochodzi od dwóch greckich wyrazów: orthós - ‘prawidłowy’, grapho – ‘piszę’. Ortografia ustala więc w sposób normatywny zasady poprawnej pisowni oraz poprawną pisownię poszczególnych wyrazów, wyrażeń i zwrotów.
Człowiek doby Internetu i telefonii komórkowej wielokrotnie w ciągu dnia łamie uświęcone tradycją zasady pisowni. Czyni tak bynajmniej nie ze złej woli czy też kontestacji, futurystycznej prowokacji, wykorzystuje jedynie powszechnie przyjęte skróty językowe, małe litery itp.
Czy ortografia jest łatwa? Z pewnością zdania w tej kwestii są podzielone. Wielu nie ma problemów z ortografią i dlatego na powyższe pytanie odpowie twierdząco. Jednak dla niektórych zapis słowa mówionego w formie znaków graficznych to nie lada wyczyn, choćby i z tej prostej przyczyny, że nie zawsze wystarcza kierowanie się zasadą fonetyczną. Potrzebna jest również znajomość i zasady morfologicznej, i historycznej, i konwencjonalnej.
Po co ortografia – zapyta ktoś - jeśli tak wiele od nas wymaga? Poszukując odpowiedzi na to pytanie, wczytajmy się w słowa językoznawcy, profesora Jana Tokarskiego, który w „Traktacie o ortografii polskiej” tak uzasadniał potrzebę opanowania pisowni: „Słowa »ortografia« czy »pisownia« nie budzą nastrojów podniosłych, można by ich barwę emocjonalną zestawić z dokuczliwością uwierania buta. A jednak w odczuciu społecznym błąd ortograficzny jest traktowany jako oznaka braku elementarnej kultury, gorzej niż pomyłka w mnożeniu czy pomieszanie ważnych nazwisk lub dat historycznych”. Wypowiedź ta obrazuje ambiwalentny stosunek społeczeństwa do ortografii – z jednej strony jesteśmy zgodni co do tego, że jej nieznajomość rzutuje na ocenę naszej osoby, a z drugiej czujemy jarzmo reguł ortograficznych. Ponadto jeśli jesteśmy uczniami, mamy świadomość, że w wypracowaniu, obok wartości merytorycznej naszych myśli, oceniany jest również poprawny ich zapis.
Cóż pozostaje na osłodę? Uzbroić się w cierpliwość i konsekwentnie doskonalić umiejętność pisania. Oczywiście, w razie wątpliwości, sięgnąć po słownik ortograficzny. Dla zapamiętania graficznej postaci wyrazu bezcenne będzie również wypracowanie w sobie nawyku czytania. A jeśli chcemy sprawdzić własne umiejętności, możemy spróbować swoich sił np. w konkursie ortograficznym. W takich to zmaganiach wzięli udział uczniowie naszej Szkoły. W ostatnim tygodniu kwietnia o tytuł Mistrza Ortografii wstąpiło w szranki 29 uczniów klas Technikum w ZSP nr 1, zwycięzców etapu I – klasowego. Uczestnicy Konkursu Ortograficznego byli dobrze przygotowani i doskonale wykonali zadanie, mimo że stopień trudności dyktand konkursowych trzeba określić jako wysoki.
Bezkonkurencyjni okazali się: Dawid Butyński z klasy III Ti (technik informatyk) i ex aequo Łukasz Cal z klasy I Te (technik ekonomista). Obaj Panowie uzyskali tytuł Mistrza Ortografii. Warto też wyróżnić Dominika Bieńka z klasy I Ti. Gratulujemy Zwycięzcom i wszystkim uczestnikom II etapu.
Wyniki tego Konkursu utwierdziły nas, polonistów, w przekonaniu, że wielu uczniów zna i stosuje zasady ortografii, co może tylko cieszyć. Przyznajmy jednak, iż ortografia to nadal rozległy obszar do zagospodarowania dla nauczycieli.
Beata Dąbrowska
Organizator Konkursu Ortograficznego
| Z ŻYCIA SZKOŁY | STRONA GŁÓWNA |